გენოციდის საკითხი სომხეთის საგარეო პოლიტიკაში

სომხური გენოციდი დაერქვა იმ პროცესს, რომელიც მიმდინარეობდა ოსმალეთის იმპერიაში 1915-1923 წლებში. 7 წლის მანძილზე ოსმალეთის მთავრობის ხელმძღვანელობით 1.5 მილიონამდე ეთნიკურად სომეხი მოსახლეობის მასობრივი განადგურება და განდევნა განხორციელდა. გენოციდის დაწყების პირობითი თარიღია 1915 წლის 24 აპრილი. ამ დღეს ოსმალეთის ხელისუფლებამ 270-მდე სომეხი ინტელიგენციის წარმომადგენელი და საზოგადო მოღვაწე შეკრიბა, დააპატიმრა და განდევნა კონსტანტინოპოლიდან (დღევანდელი სტამბოლი).

(more…)

ანკლავები ცენტრალურ აზიაში

ცენტრალური აზია ხუთ სახელმწიფოს – ყაზახეთს, უზბეკეთს, თურქმენეთს, ყირგიზეთსა და ტაჯიკეთს – მოიცავს. გეოგრაფიული მდებარეობიდან გამომდინარე ამ სახელმწიფოებს სტრატეგიული პარტნიორობის დიდი პოტენციალი აქვთ. თუმცა, სხვა საკითხებთან ერთად, ანკლავებთან დაკავშირებული უთანხმოებები არათუ ქვეყნებს შორის თანამშრომლობას აფერხებს, არამედ, რიგ შემთხვევებში, სასაზღვრო რეგიონებში მშვიდობიან თანაცხოვრებას უშლის ხელს და ძალადობრივ დაპირისპირებას წარმოშობს.

(more…)

შანჰაის თანამშრომლობის ორგანიზაცია: ორგანიზაციის ფორმირება და განვითარების ეტაპები

„შანჰაის თანამშრომლობის ორგანიზაცია“ (შემოკლებით, „შთო“) არის რეგიონული საერთაშორისო ორგანიზაცია, რომლის წევრი ქვეყნები არიან ჩინეთი, ინდოეთი, პაკისტანი, რუსეთი, ყაზახეთი, ტაჯიკეთი, უზბეკეთი და ყირგიზეთი. „შანჰაის თანამშრომლობის ორგანიზაცია“ ზრუნავს თანამშრომლობაზე პოლიტიკურ, სამხედრო, ეკონომიკურ, ენერგეტიკულ და კულტურულ სფეროებში. „შთო“ აერთიანებს მსოფლიოს მოსახლეობის დაახლოებით ნახევარს. გარდა ამისა, მისი 4 წევრი ქვეყანა – რუსეთი, ინდოეთი, ჩინეთი და პაკისტანი წარმოადგენს ოთხ ბირთვულ ძალას, ხოლო ორგანიზაციის ტერიტორია მოიცავს ევრაზიის კონტინენტის 3/5-ზე მეტს.

(more…)

აზერბაიჯანის საგარეო პოლიტიკა პოსტსაბჭოთა პერიოდში

თანამედროვე აზერბაიჯანის საგარეო პოლიტიკის მთავარი კონტურები ჰეიდარ ალიევის მმართველობის დროს გამოიკვეთა, თუმცა მნიშვნელოვანია, მიმოვიხილოთ აიაზ მუტალიბოვისა და განსაკუთრებით აბულფაზ ელჩიბეის მმართველობის პერიოდებიც, რომლებიც პოსტსაბჭოთა აზერბაიჯანს ქვეყნის ისტორიის ყველაზე რთულ ტრანზიტულ პერიოდებში მმართავდნენ.

(more…)

კირილიცა VS ლათინური: „ლინგვისტური ბრძოლა“ პოსტსაბჭოთა ქვეყნებში

2018 წლის 20 თებერვალს ყაზახეთის პრეზიდენტმა ლათინური გრაფიკის საფუძველზე ყაზახური ენის დამწერლობის ახალი ვერსია დაამტკიცა. ამ გადაწყვეტილებით ყაზახეთი უარს ამბობს კირილიცას გამოყენებაზე. ამ მხრივ ყაზახეთი არ არის გამონაკლისი. საბჭოთა კავშირის დაშლის შემდეგ პოსტსაბჭოთა ქვეყნებში კირილიციდან ლათინურ დამწერლობაზე გადასვლის მტკივნეული პროცესი მიმდინარეობს. დამწერლობის შეცვლა, რომელიც, ერთი შეხედვით, ლინგვისტური საკითხია, გრძელვადიან პერსპექტივაში მნიშვნელოვანი პოლიტიკური ცვლილებების მიზეზი შეიძლება გახდეს.

(more…)

უკრაინის ეკლესიის ავტოკეფალია: დიდი რელიგიური განხეთქილების დასაწყისი

14 სექტემბერს რუსეთის მართლმადიდებელი ეკლესიის სინოდმა კონსტანტინოპოლის საპატრიარქოსთან ურთიერთობის გაწყვეტის გადაწყვეტილება მიიღო. ამ ეტაპზე ურთიერთობის სრულ გაწყვეტაზე საუბარი ნაადრევია, მაგრამ რუსეთის ეკლესიამ ღიად განაცხადა, რომ იგი ამას იმ შემთხვევაში გააკეთებს, თუ კონსტანტინოპოლი უკრაინის ეკლესიის რუსეთის ეკლესიისგან დამოუკიდებლობას აღიარებს. რუსეთის ეკლესიის პრევენციული ნაბიჯების მიუხედავად, ბოლო თვეებში განვითარებული მოვლენები მიუთითებს, რომ უკრაინის ეკლესიისთვის ავტოკეფალიის მინიჭების ალბათობა მაღალია, რაც მართლმადიდებელ სამყაროში გარდაუვალ განხეთქილებას გამოიწვევს. (more…)

უკრაინა: გადამწყვეტი ბრძოლა ეკლესიის დამოუკიდებლობისთვის

2014 წელს უკრაინაში განვითარებული „ევრომაიდნის“ მოვლენების, რუსეთის ფედერაციის მიერ ყირიმის ანექსიისა და აღმოსავლეთ უკრაინაში შეიარაღებული დაპირისპირების დაწყების შედეგად, უკრაინაში მართლმადიდებელ ეკლესიებს შორის დაპირისპირება გამწვავდა. 2018 წელს განვითარებული მოვლენების საფუძველზე შეიძლება ვივარაუდოთ, რომ ბრძოლა დამოუკიდებელი უკრაინული ეკლესიის შესაქმნელად კიდევ უფრო გამწვავდება, რაც არა მხოლოდ მართლმადიდებელ სამყაროში გამოიწვევს დაპირისპირებას, არამედ მნიშვნელოვანი გეოპოლიტიკური ცვლილებების წინაპირობაც გახდება.

(more…)